Tijdens het maken van mijn razend interessante taak voor Initiatie in de onderzoekspraktijk, bedacht ik het volgende. Een hele taak schrijven over stemrecht/ opkomstplicht, zonder ook maar eens mijn mening er in te mogen verwerken, is zeer moeilijk. Dus… bloggen we die mening gewoon!
De opkomstplicht is een wettelijke verplichting voor een onderdaan van een land om zich op een bepaalde dag, naar een door de overheid te bepalen plaats te begeven en zich aldaar te identificeren. Dit kan een kiesbureau zijn in het kader van verkiezingen, of een kazerne in het kader van de dienstplicht. - Wikipedia
Waarom verplichten we mensen om op te dagen? Als je niet wil kiezen, moet je jezelf toch aanmelden. Dus waarom dan niet kiezen voor een systeem van stemrecht? Als goede en geïnteresseerde burger is het niet meer dan logisch om te gaan stemmen. Als je niet gaat stemmen, heb je ook geen inspraak. Wil je die inspraak niet, dan ben je in het huidige systeem verplicht om een of andere mooie tekening te gaan maken op je stembiljet.
Bij een systeem van stemrecht hebben de politici de plicht om de mensen te mobiliseren. Nu kunnen partijen rekenen op een vast aandeel kiezers die stemmen zonder echt te weten waarom. Een onderzoek uit 2009 van Marc Hooghe, onze professor Politicologie, wees uit dat het verschil in verkiezingsuitslag niet groot zou zijn, maar het grootst bij Vlaams Belang en de PS. Beide partijen zouden om en bij de 4% minder hebben gehaald bij de verkiezingen van 2009 indien er geen opkomstplicht zou zijn.
30% van de burgers zou niet meer gaan stemmen als het niet moet. Deze 30% zijn mensen die geen interesse hebben in het beleid. Wanneer men dus niet verplicht wordt, zouden er veel minder blanco stemmen zijn, die automatisch in het voordeel zijn van grotere partijen (Blanco stemmen resulteren niet in lege zetels, wel in meer zetels voor grote partijen). De enige blanco stemmen die er dan nog zijn, zijn personen die dit als protest doen, maar dus wel een politieke interesse hebben.
Ik vind politiek engagement een persoonlijke zaak, ieder mag voor zichzelf kiezen of hij/zij vertegenwoordigd wil worden of niet. Voor mij is dit een vanzelfsprekendheid. Stemmen is een soort van burgerplicht.
Stemmen zie ik ook als een persoonlijke plicht, het is niet wettelijk noodzakelijk om mensen te dwingen. Wanneer mensen politieke interesse hebben, zullen ze toch gaan stemmen. Daarom pleit ik ook voor de afschaffing van de opkomstplicht.